Güncelleme Tarihi: 11 Mayıs 2026
Bir kentte adil ve kapsayıcı bir belediyecilik anlayışı varsa, o şehirde yaşayan herkes için hayat daha yaşanabilir hale geliyor. Bu anlayışın en hassas ve önemli olduğu bir nokta ise engelliler için belediye hizmetleri. 10-16 Mayıs Engelliler Haftası vesilesiyle tekrar tekrar hatırlıyoruz ki empati, yalnızca belirli günlerde konuşulacak bir kavram değil. Hepimiz birer engelli adayıyız ve daha kapsayıcı şehirler oluşturabilmek için hem bireysel hem toplumsal sorumluluklarımız bulunuyor. Bu noktada engelliler için belediye hizmetleri, kent yaşamının herkes için erişilebilir olup olmadığını gösteren en önemli kriterlerden biri haline geliyor.
Son yıllarda engelsiz yaşam adına dikkat çekici projeler geliştiren, erişilebilirlik konusunda örnek uygulamalara imza atan ve özel gereksinimli bireylerin sosyal yaşama daha aktif katılmasını destekleyen birçok belediye bulunuyor. Biz de Türkiye’de bu alanda öne çıkan bazı belediyeleri ve hayata geçirdikleri engelliler için belediye hizmetleri kapsamındaki projeleri derledik.
İstanbul’da Engelliler için Belediye Hizmetleri
Görsel: freepik
İstanbul’da engelliler için belediye hizmetleri, özel gereksinimli bireylerin kent yaşamına eşit şekilde katılımını sağlamak amacıyla her geçen yıl daha fazla önem kazanıyor. Ulaşımdan eğitime, spordan sosyal yaşama kadar pek çok alanda geliştirilen hizmetler; engelli bireylerin günlük yaşamlarını kolaştırmayı, bağımsız hareket edebilmelerini desteklemeyi ve sosyal hayata daha aktif katılımlarını sağlamayı amaçıyor.
Engelsiz ulaşım araçları, terapi ve rehabilitasyon merkezleri, işaret dili destek hizmetleri, spor alanları ve kültür-sanat projeleri gibi uygulamalara imza atan belediyeler; ayrıca toplumsal farkındalık oluşturmayı ve dayanışma kültürünü güçlendirmeyi hedefliyor.
İstanbul’da özel gereksinimli bireyler için öne çıkan belediye hizmetlerini ve dikkat çeken projeleri bir araya getirdik.
Ulaşım Hizmetleri
Engelliler için en önemli sorunlardan biri ulaşım. Bunun için destek hizmetleri bulunuyor.
İstanbul Beşiktaş Belediyesi – Dost Eller Taksi
- İletişim: 444 44 55
Tekerlekli sandalye kullanan özel gereksinimli bireyler için hayata geçirilen Dost Eller Taksi hizmeti, Beşiktaş Belediyesi tarafından sunulan dikkat çekici engelliler için belediye hizmetleri arasında.
Sağlık, kültür-sanat etkinliklerine ve günlük yaşamdaki çeşitli noktalara ulaşımı kolaylaştırmayı amaçlayan bu hizmetten faydalanmak için Beşiktaş’ta ikamet etmek gerekiyor. Randevu sistemiyle çalışan Dost Eller Taksi, hafta içi 08.30-17.00 saatlerinde hizmet veriyor. Yapılması gereken 444 44 55 numaralı çözüm merkezi üzerinden başvuru yapılabiliyor. Başvurular sırasına göre değerlendiriliyor ve sağlık hizmetlerine yönelik başvurulara öncelik tanınıyor.
İstanbul Kadıköy Belediyesi – Engelsiz Taksi
- İletişim: 444 00 81
Kadıköy Belediyesi tarafından sürdürülen Engelsiz Taksi hizmeti, çağdaş belediyecilik anlayışı ve hak temelli sosyal destek yaklaşımının öne çıkan örneklerinden. 2004 yılından bu yana devam eden uygulama, özellikle ulaşım konusunda zorluk yaşayan engelli ve yaşlı bireylerin kent yaşamına daha aktif katılım sağlamasını amaçlıyor.
Kadıköy’de ikamet eden, öncelikli olarak %40 ve üzeri ortopedik engelli raporuna sahip tekerli sandalye kullanıcılarına hizmet veren Engelsiz Taksi, asansörlü araçları ve görevli refakatçileri sayesinde güvenli ve konforlu bir ulaşım imkanı sunuyor. Vatandaşlar bu hizmetten başta sağlık kuruluşlarına ulaşım olmak üzere eğitim, sosyal ve kültürel etkinlikler için ücretsiz olarak faydalanabiliyor.
Engelliler için belediye hizmetleri arasında dikkat çeken Engelsiz Taksi randevu sistemiyle çalışıyor ve en az üç gün önceden rezervasyon oluşturmak gerekiyor. Başvuru ve detaylı bilgi için 444 00 81 numaralı Çağrı Merkezi üzerinden iletişime geçilebiliyor.
İstanbul Maltepe Belediyesi – Engelli Araç Hizmeti
- İletişim: 444 1 706
Maltepe Belediyesi, özel gereksinimli bireyler ve hareket kısıtlılığı yaşayan vatandaşlar için sunduğu nakil hizmetleriyle dikkat çeken belediyeler arasında. Maltepe’de yaşayan; yatağa bağımlı olmayan ancak fiziksel hareket kısıtlılığı, kronik rahatsızlık ya da ulaşım desteği ihtiyacı bulunan bireyler, belediyenin sunduğu bu hizmetten faydalanabiliyor.
Evde Sağlık, Nakil Ambulans ve Engelli Araç Hizmeti kapsamında yürütülen uygulamada, vatandaşların sağlık kuruluşlarına ve gerekli noktalara daha güvenli ve konforlu şekilde ulaşabilmesi amaçlanıyor. Hizmet süreci, bu alanda görev yapan özel ekipler tarafından organize edilerek ihtiyaç sahiplerine destek sağlanıyor.
Terapi, Eğitim, Sosyal Yaşam ve Ekipman
Engelliler için sağlık sorunlarında fiziksel ve psikolojik destek çok önemli. Ayrıca sosyal hayata katılmak için hem tekerlekli sandalye gibi ekipman hem de sosyal yönlendirmeler de oldukça faydalı.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi – Destekleyici Eğitim ve Terapi Hizmetleri
- İletişim: ALO 153
İstanbul Büyükşehir Belediyesi bünyesinde faaliyet gösteren Engelli Hizmetleri Şube Müdürlüğü’ne bağlı ÖZGEM merkezleri, özel gereksinimli bireylerin eğitim, terapi ve sosyal gelişim ihtiyaçlarına yönelik oldukça kapsamlı hizmetler sunuyor. Engelliler için belediye hizmetleri arasında tam bir örnek!
Başakşehir, Esenyurt, Kadıköy, Kartal, Bağcılar, Sancaktepe, Fatih ve Büyükçekmece’de bulunan ÖZGEM merkezlerinde özellikle 0-14 yaş aralığındaki çocuklara yönelik destekleyici eğitim ve terapi hizmetleri veriliyor.
- Bireysel eğitimlerden dil ve konuşma terapisine, fizyoterapiden duyu bütünleme terapisine kadar birçok farklı alanda çalışmalar yürütülüyor.
- Yüzme, hidroterapi, ritim-müzik çalışmaları, görsel sanatlar eğitimi, bağımsız yaşam becerileri programları ve aile destek hizmetleri de sunuluyor.
- 15 yaş ve üzerindeki özel gereksinimli bireyler için akademik beceri programları, Braille okuma-yazma eğitimi, beyaz baston kullanımı, bağımsız hareket eğitimi, sporla rehabilitasyon çalışmaları ve ritim-müzik eğitimleri de engelliler için belediye hizmetleri arasında.
- Seramik, takı tasarımı, ebru, ahşap boyama, halı dokuma ve bahçe eğitimi gibi üretim odaklı atölyelerle bireylerin hem sosyal hem kişisel gelişimleri destekleniyor.
- 15 yaş üzerindeki bireylere yönelik düzenlenen eğitimlerde kişilerin ilgi alanları, yetenekleri ve engel durumları dikkate alınarak istihdam odaklı mesleki beceriler kazandırılıyor. Eğitimlerini başarıyla tamamlayan katılımcılar, Milli Eğitim Bakanlığı onaylı sertifikalar alma hakkı elde ediyor.
- İşaret dilinin toplum genelinde yaygınlaşmasını amaçlayan eğitimler kapsamında temel ve ileri seviye dersler, tercümanlık eğitimleri, konuşma ve oyun kulüpleri gibi farklı programlar düzenleniyor.
- İşitme engelli bireylerin evlilik, mahkeme gibi resmi süreçlerde iletişim kurabilmeleri için işaret dili tercümanlığı desteği de sağlanıyor.
- Engelli bireylerin kamu istihdamına katılımını desteklemek amacıyla EKPSS hazırlık kursları da düzenleniyor. Türkçe, matematik, tarih, coğrafya ve vatandaşlık gibi alanlarda verilen eğitimlerle adayların sınava daha güçlü şekilde hazırlanması hedeflenirken, çeşitli hazırlık materyalleriyle eğitim süreçleri destekleniyor.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi – Sosyal Destek Hizmetleri
- İletişim: ALO 153
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Engelli Hizmetleri Şube Müdürlüğü, özel gereksinimli bireylerin sosyal hayata daha aktif katılımını desteklemek için çok yönlü bir sosyal destek hizmeti sunuyor.
- Bilgilendirme, yönlendirme ve danışmanlık hizmetleri kapsamında; sosyologlar, psikologlar ve halkla ilişkiler uzmanları aracılığıyla engelli bireylerin ve ailelerinin ihtiyaç duyduğu konularda destek sağlanıyor.
- Engelliler için belediye hizmetleri arasında elbette medikal malzeme desteği de bulunuyor. Akülü ve manuel tekerlekli sandalyelerden beyaz bastona, walker yürüteçlerden engelli pusetine kadar birçok medikal ekipmanın dağıtımı yapılırken; akülü ve manuel sandalyeler için bakım-onarım desteği de sağlanıyor.
- Engelli bireyler için evde ücretsiz kuaförlük hizmeti de engelliler için belediye hizmetleri arasında. Ayrıca Başakşehir ÖZGEM ile Şile ve Florya kamplarında bireylere ve yakınlarına ücretsiz kuaför desteği veriliyor.
- Özel gereksinimli bireylerin fiziksel ve zihinsel gelişimini desteklemek amacıyla hidroterapi uygulamaları sağlanıyor. Alanında uzman fizyoterapist ve eğitmenler tarafından kişiye özel hazırlanan egzersiz programlarıyla bireylerin ihtiyaçlarına uygun terapi süreçleri oluşturuluyor.
- Yüzme eğitimleri sayesinde özellikle otizmli bireyler, down sendromlu bireyler ve farklı özel gereksinimlere sahip katılımcıların sosyal, psikolojik ve fiziksel gelişimlerine katkı sağlanıyor.
Spor ve Sesli Kitap Desteği
Engellilerin sosyal hayata karışması, kültür-sanat aktivitelerine erişmesi için de bazı hizmetler var.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi – Engelsiz Spor Alanları ve Erişilebilir Spor Tesisleri
- Tesis bilgileri için tıklayın!
İstanbul Büyükşehir Belediyesi, engelliler için belediye hizmetleri alanında sınır tanımıyor ve özel gereksinimli bireylerin sosyal yaşama aktif katılım sağlayabilmesi için erişilebilir spor alanlarını artırmaya yönelik çalışmalar sürdürüyor.
Bu kapsamda hayata geçirilen Zeytinburnu ve Kartal Engelsiz Spor Parkları ile Üsküdar’daki otizmli bireyler için sakinleşme alanı projeleri, 2020 Türkiye Erişilebilirlik Ödülleri’nde dikkat çeken çalışmalar arasında yer aldı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Park, Bahçe ve Yeşil Alanlar Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülen uygulamalar, ülke genelinde gerçekleştirilen yarışmada halk oylaması kategorisinde “Erişilebilir Tasarım ve Ürünler” alanında üçüncülük ödülüne layık görüldü.
Özel gereksinimli bireylerin fiziksel ve zihinsel gelişimlerini desteklemek amacıyla yürütülen spor ve egzersiz programları da belediyenin dikkat çeken çalışmalarından.
Özel seanslar verilen tesislerin güncel listesi:
- Bayrampaşa Spor Kompleksi
- Çekmeköy Spor Kompleksi
- Esenler Spor Kompleksi
- Halkalı Çamlık Spor Tesisi
- Hamza Yerlikaya Spor Kompleksi
- Kartal Hasan Doğan Spor Kompleksi
- Başakşehir Engelli Bireyler Spor Tesisi
- Avcılar Spor Kompleksi
- Bahçelievler Spor Kompleksi
- Beyoğlu Yüzme Havuzu
- Fatih Spor Kompleksi
- Tuzla Kafkale Spor Kompleksi
- Silivrikapı Buz Pisti
- Taha Akgül Spor Kompleksi
- Tevfik Aydeniz Spor Tesisi
İstanbul Kadıköy Belediyesi – Evde Kal, Kitaplara Ses Ver
- Sesli Kütüphane için tıklayın!
Engelliler için belediye hizmetleri arasında Kadıköy Belediyesi tarafından hayata geçirilen Sesli Kütüphane projesi, görme engelli bireylerin kitaplara ve çeşitli bilgi kaynaklarına kolay erişimini amaçlayan dikkat çekici bir sosyal sorumluluk projesi. 2010 yılında başlayan proje, gönüllülük temelli yapısıyla öne çıkıyor.
Gönüllü katılımcılar, kütüphanede yer alan özel okuma kabinlerinde kitap seslendirmeleri yaparak görme engelli bireyler için erişilebilir içerikler oluşturuyor. Özellikle diksiyonuna güvenen ve doğru artikülasyona sahip olduğunu düşünen gönüllüler, projeye katılarak anlamlı bir sosyal dayanışmanın parçası olabiliyor.
Ankara’da Engelliler için Belediye Hizmetleri
Ankara’da özel gereksinimli bireylerin günlük yaşamlarını kolaylaştırmaya yönelik gerçekleşen belediye hizmetleri sadece fiziksel erişilebilirlikle sınırlı kalmıyor; eğitimden teknolojiye, rehabilitasyondan sosyal yaşama kadar oldukça geniş bir alanı kapsıyor.
Evde bakım hizmetlerinden engelsiz ulaşım projelerine, spor ve oyun merkezlerinden teknoloji destekli eğitim alanlarına kadar birçok çalışma; hem özel gereksinimli bireylerin hem de ailelerinin yaşam kalitesini artırmayı hedefliyor. Ankara’da dikkat çeken belediye hizmetlerini ve erişilebilir yaşam projelerini bir araya getirdik.
Ulaşım ve Bakım Hizmeti
Ankara’da engelliler için ulaşım ve bakım hizmetleri sunuluyor.
Ankara Büyükşehir Belediyesi – Evde Destek ve Engelsiz Ulaşım Hizmetleri
- İletişim: Başkent 153
Engelliler için belediye hizmetleri arasında evde destek ve engelsiz ulaşım en temel ihtiyaca bir karşılık.
- Ankara Büyükşehir Belediyesi’nin evde verilen hizmetler kapsamında bakım desteği, berber hizmeti, temizlik desteği, sağlık hizmetleri, sıcak yemek desteği ve psikolojik danışmanlık hizmetleri sağlanıyor.
- Merkezlerde sunulan rehabilitasyon hizmetleri arasında ise fizyoterapi, ergoterapi ve hidroterapi çalışmaları yer alıyor. Özellikle fiziksel destek ihtiyacı bulunan bireylerin günlük yaşam becerilerini güçlendirmeyi amaçlayan bu uygulamalar, uzman ekipler tarafından yürütülüyor.
- Belediyenin dikkat çeken desteklerinden biri de ulaşım hizmetleri. Ankara ili sınırları içerisinde yaşayan engelli bireylerin sağlık, eğitim ve sosyal ihtiyaçlarına daha kolay erişebilmesi amacıyla sunulan hizmet kapsamında asansörlü özel araçlarla ulaşım desteği sağlanıyor.
Başvurular; ortopedik engel ya da fiziksel hareket kısıtlılığı bulunması, ortopedik cihaz kullanımı, yatağa bağımlı olmama, araç içinde sağlık personeli gerektiren riskli bir durumun bulunmaması ve gerektiğinde refakatçiyle seyahat edilmesi gibi kriterler doğrultusunda değerlendiriliyor.
Ankara Büyükşehir Belediyesi – Tekerlekli Sandalye Bakım Onarım Atölyesi
- İletişim: (0312) 507 10 01
Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından 2020 tarihinde hizmete açılan Tekerlekli Sandalye Bakım Onarım Atölyesi, akülü ve manuel tekerlekli sandalye kullanan özel gereksinimli bireylerin günlük yaşamlarını kolaylaştırmayı amaçlayan önemli sosyal destek projelerinden.
Atölye kapsamında; garantisi sona ermiş tekerlekli sandalyeler için akü bakımı, teker bakımı, yağ kontrolü, kömür bakımı, fren ve kumanda sistemlerinin kontrolü, kart temizliği, motor beyin temizliği, gövde temizliği ve kaporta düzeltme işlemleri gibi birçok teknik bakım ve onarım hizmeti sunuluyor.
Projeyi dikkat çekici kılan noktalardan biri ise yalnızca atölye hizmetiyle sınırlı kalmaması. Atölyeye ulaşamayacak durumda olan engelli bireylere belediye ekipleri tarafından adreslerinde teknik destek sağlanıyor. Böylece bakım ve onarım süreçlerinin erişilebilir hale getirilmesi amaçlanıyor. Sunulan tüm teknik destek ve bakım hizmetleri vatandaşlara ücretsiz olarak ulaştırılıyor.
Sosyal Yaşam Destekleri
Engelliler için en büyük ihtiyaçlardan biri de eğlenip, sosyalleşebilecekleri alanlar olması. İşte, bu ihtiyaca cevap veren birkaç alan…
Ankara Büyükşehir Belediyesi – Engelsiz Spor ve Oyun Merkezleri
- Engelsiz Spor ve Oyun Merkezi İletişim: Başkent 153
- Öveçler Engelliler Hizmet Merkezi İletişim: 0312 482 29 67
- Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından hizmet veren Engelsiz Spor ve Oyun Merkezi ile Öveçler Engelliler Hizmet Merkezi, özel gereksinimli çocukların fiziksel, zihinsel ve sosyal gelişimlerini desteklemeyi amaçlayan kapsamlı projeler arasında.
- Merkez bünyesinde; mola evi, zihinsel engelli merkezi, psikolojik danışmanlık birimleri, fizyoterapi ve duyu bütünleme odaları, bireysel ve grup terapi alanları, oyun odaları, dil terapisi birimi, bilgisayar odası, kütüphane, sinema-konferans salonu ve Engelsiz Kafe gibi birçok farklı bölüm bulunuyor.
- Engelsiz Spor ve Oyun Merkezi’nde özellikle 7-14 yaş aralığındaki çocuklara yönelik spor ve hareket temelli etkinlikler düzenleniyor. Basketbol, minyatür futbol, masa tenisi, dart, trambolin, top havuzu ve uzun atlama gibi aktiviteler sayesinde çocukların sosyal, bedensel ve zihinsel gelişimlerinin desteklenmesi amaçlanıyor. Uzman eğitmenler eşliğinde gerçekleştirilen çalışmalar, çocukların hem eğlenebilecekleri hem de gelişimlerini destekleyebilecekleri erişilebilir bir alan oluşturuyor.
- Öveçler Engelliler Hizmet Merkezi’nde ise daha kapsamlı destek programları dikkat çekiyor. Psikolojik danışmanlık hizmetleri kapsamında engelli bireylerin ve ailelerinin yaşadığı kaygı, stres, öfke kontrolü ve davranışsal sorunlara yönelik destek sağlanırken; sosyal servis birimleri de ailelerin ihtiyaçlarını belirleyerek çözüm süreçlerine katkı sunuyor. Bireysel terapi, grup terapisi, dil ve konuşma terapisi ile oyun terapisi gibi çalışmalar da uzman ekipler tarafından gerçekleştiriliyor.
- Teknolojiye erişimi desteklemek amacıyla oluşturulan bilgisayar odaları, çocukların eğitim süreçlerine katkı sağlarken; resim ve el sanatları atölyelerinde ise yaratıcılığı geliştiren çalışmalar yürütülüyor. Ahşap boyama, takı tasarımı ve çeşitli sanat etkinlikleri sayesinde çocukların el becerileri, özgüvenleri ve sosyal iletişimlerinin güçlendirilmesi hedefleniyor.
- Merkez bünyesinde yer alan kütüphane ile sinema ve konferans salonları da özel gereksinimli bireylerin kültürel etkinliklere erişimini destekleyen alanlar arasında yer alıyor. Burada düzenlenen film gösterimleri, seminerler ve eğitim programları sayesinde hem bireylerin hem ailelerin sosyal yaşama daha aktif katılım sağlamaları amaçlanıyor.
Ankara Büyükşehir Belediyesi – Engelliler Lokali
- Detaylı bilgi için: Başkent 153
“Sevgi, dayanışma ve empati ile engelsiz bir yaşamı hep birlikte inşa edeceğiz” anlayışıyla engelliler için belediye hizmetleri arasında öne çıkan bir proje: Engelliler Lokali. Amaç, engelli bireylerin kişisel gelişimlerini, sosyal iletişimlerini ve psikososyal destek süreçlerini desteklemek.
Lokalde verilen hizmetlerden yararlanmak için 15-45 yaş aralığında olmak, %40 ve üzeri engelli sağlık kurulu raporu gerekiyor.
Ankara’da dört farklı noktada Engelliler Lokali bulunuyor.
- Elvankent Engelliler Lokali
- Gençlik Parkı Engelliler Lokali
- Kuşçağız Engelliler Lokali
- Çubuk Engelliler Lokali
Özellikle Elvankent Engelliler Lokali, en önemli merkezlerden. Burada ortopedik engelli bireyler başta olmak üzere farklı engel gruplarından yüzlerce vatandaşa hizmet sunuluyor. Lokalde takı tasarımı, makrome, ahşap boyama, seramik, resim ve sepet örücülüğü gibi çeşitli kurslar düzenlenirken; masa tenisi, bilardo ve masa futbolu gibi sportif aktiviteler de gerçekleştiriliyor. Ayrıca sinema, tiyatro, müze gezileri, doğa yürüyüşleri, piknikler ve doğum günü etkinlikleri gibi sosyal organizasyonlarla bireylerin sosyal hayata daha aktif katılım göstermesi destekleniyor.
Kuşcağız Engelliler Lokali ise 2014’ten bu yana drama, resim, müzik, ritim, şan, bağlama, gitar, tiyatro, geri dönüşüm, el sanatları, takı tasarımı, ahşap boyama ve ebru gibi birçok farklı alanda hobi kursları düzenliyor. Bunun yanında yüzme, bilardo, langırt ve çeşitli sportif faaliyetler de gerçekleştiriliyor.
Ankara Büyükşehir Belediyesi – Görme Engelliler Eğitim ve Teknoloji Merkezi
- İletişim: (0312) 222 94 01
- Adres: Bahçelievler, Dögol Cd., 06490 Çankaya/Ankara
Engelliler için inovasyonlar hayatı büyük ölçüde kolaylaştırıyor. Bu kapsamda Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından hayata geçirilen Görme Engelliler Eğitim ve Teknoloji Merkezi, dijital çağda fırsat eşitliğini destekleyen önemli sosyal projelerden biri. Görme engelli bireylerin bilişim teknolojilerine daha kolay erişebilmesini amaçlayan merkez, teknoloji odaklı altyapısıyla eğitimden araştırmaya kadar pek çok alanda destek sağlıyor.
- 3 Aralık 2004 tarihinde hizmete açılan merkez, haftanın yedi günü 09.00–17.00 saatleri arasında ücretsiz olarak faaliyet gösteriyor. Üyelik sistemiyle çalışan merkezde, görme engelli bireylerin ihtiyaçlarına uygun özel yazılımların (JAWS) yüklü olduğu bilgisayarlar bulunuyor. Kullanıcılar bu sistemler sayesinde araştırma yapabiliyor, ödev hazırlayabiliyor, internet erişiminden faydalanabiliyor ve çeşitli dokümanları Braille alfabesiyle çıktı alarak kullanabiliyor.
- Merkezden yararlanmak isteyen bireylerin üyelik işlemleri için engelli raporuyla başvuru yapması gerekiyor. Teknolojiye erişimi artıran bu proje, görme engelli bireylerin eğitim ve bilgiye bağımsız şekilde ulaşabilmesine katkı sağlayan önemli uygulamalardan biri.
İzmir’de Engelliler için Belediye Hizmetleri
İzmir Büyükşehir Belediyesi, özel gereksinimli bireylerin eğitimden sosyal yaşama kadar pek çok alanda daha aktif ve bağımsız bir yaşam sürdürülebilmesi amacıyla kapsamlı hizmetler sunuyor.
- Konak, Örnekköy, İnciraltı ve Yurdoğlu mahallelerinde hizmet veren engelli merkezleri, özel gereksinimli bireylerin toplumsal yaşama daha aktif katılmasını destekleyen çalışmalar yürütüyor.
- İnciraltı Engelli Merkezi’nde özel eğitim, el sanatları, seramik, masa tenisi, boccia, resim, müzik, dans, hareket ve spor çalışmaları gibi birçok destekleyici program düzenleniyor. Doğa temelli müdahale programları ve psikososyal danışmanlık hizmetleri de sunulurken, ailelere yönelik destek çalışmaları da gerçekleştiriliyor.
- Limontepe ve Örnekköy’de bulunan merkezlerde; tekerlekli sandalye deneyim alanları, otizm duyu labirenti, işaret dili parkurları, özel öğrenme güçlüğü ve karanlık oda uygulamaları gibi çeşitli deneyim alanları bulunuyor. Öğrencilerden belediye personeline kadar toplumun farklı kesimlerinin katıldığı eğitimlerle engellilik konusunda empati ve farkındalık oluşturulması amaçlanıyor.
- Tekerlekli sandalye kullanıcılarına yönelik bakım ve onarım hizmetleri de belediyenin sunduğu desteklerden. Tekerlekli Sandalye Bakım Onarım İstasyonu’nda arızalanan sandalyelerin bakım ve teknik destek süreçleri yürütülüyor. Hizmet hakkında bilgi almak isteyenler 0232 293 9841 numaralı telefon üzerinden başvuru yapabiliyor.
- İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin engelsiz ulaşım hizmeti de farklı engel gruplarına yönelik önemli uygulamalardan biri. Sağlık kuruluşlarına ulaşım, sınavlar, sosyal etkinlikler ve çeşitli organizasyonlara katılım gibi ihtiyaçlar doğrultusunda özel ulaşım desteği sağlanıyor. Hizmetten yararlanmak isteyenler 0232 293 9824 numaralı telefondan başvuru yapabiliyor.
- İzmir Dokunulabilir Engelsiz Modern Sanatlar Müzesi ise erişilebilir kültür-sanat çalışmalarına örnek oluşturuyor. Seramik kabartma dokunulabilir tablolar, karekod sistemiyle sesli betimleme ve işaret dili anlatımları sayesinde görme ve işitme engelli bireyler için erişilebilir hale getirilen müze, kapsayıcı kültür-sanat anlayışının önemli örneklerinden.
Tekirdağ’da Engelliler için Belediye Hizmetleri
Tekirdağ’da son yıllarda sosyal belediyecilik anlayışıyla özel gereksinimli bireylerin yaşamlarını kolaylaştırmaya yönelik dikkat çekici projeler hayata geçiriliyor. Ulaşım, iletişim, evde bakım, psikolojik destek ve sosyal yaşama katılım alanında yürütülen çalışmalar; engelli bireylerin günlük yaşamda daha bağımsız hareket edebilmesini ve kamusal hizmetlere rahat erişebilmesini amaçlıyor.
- Engelsiz Taksi uygulaması, özel gereksinimli bireylerin hastane, sosyal etkinlik alanları ve kamu kurumlarına daha rahat ulaşabilmesi amacıyla yürütülüyor. Tamamen engelli bireylerin kullanımına uygun şekilde tasarlanan araçlarla vatandaşların ulaşımı sağlanırken, dönüş hizmeti de sunuluyor. Ayrıca hareket kısıtlılığı yaşayan bireylerin günlük yaşamlarını kolaylaştırmak amacıyla belediye tarafından akülü ve manuel tekerlekli sandalyeler için ücretsiz bakım ve onarım desteği sağlanıyor. Çorlu Belediyesi Engelsiz Taksi için 444 99 59’u, Süleymanpaşa Belediyesi Engelsiz Taksi için 0282 259 59 59’u arayabilirsiniz.
- Ulaşım yönünde Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi’nin attığı en önemli adımlardan biri ise, “Tekirdağ Kart Mobil Uygulaması” üzerinden engelli vatandaşların direkt otobüs şoförleriyle doğrudan iletişim kurarak rampa talebinde bulunabilmeleri. Tek bir tuşla talep otobüs şoförüne iletiliyor ve şoför durağa varmadan hazırlığını yaparak yolcunun güvenli iniş ve binişini garantiliyor. Üstelik engelli yolcu otobüse bindiğinde “Otobüse bindim” seçeneğini işaretleyerek refakatçisine güvende olduğunu bildirebiliyor.
- Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi tarafından hayata geçirilen “Benim Sesim Projesi”, işitme engelli bireylerin resmi işlemler sırasında yaşadığı iletişim sorunlarını azaltmayı amaçlıyor. Proje kapsamında vatandaşlar özel oluşturulan randevu sistemi üzerinden görüntülü görüşme gerçekleştirerek profesyonel işaret dili tercümanlarından ücretsiz destek alabiliyor. Böylece belediye, iştirak şirketleri ve TESKİ bünyesindeki işlemlerin daha erişilebilir hale getirilmesi hedefleniyor.
- Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi’nin dikkat çeken sosyal destek çalışmalarından biri evde bakım ve destek hizmetleri. Belediye tarafından yaşlı ve özel gereksinimli bireylere yönelik evde temizlik, kişisel bakım, kuaförlük, psikolojik danışmanlık ve fizyoterapi hizmetleri sunuluyor. Özellikle 2025 yılı itibarıyla kapsamı genişletilen hizmetlerin binlerce haneye ulaştığı belirtiliyor. Alo 153 Candan Çözüm Merkezi üzerinden iletişime geçebilirsiniz.
Muğla’da Engelliler için Belediye Hizmetleri
Muğla Büyükşehir Belediyesi engelli dostu belediye anlayışıyla öne çıkıyor.
- Belediyenin en dikkat çeken projelerinden biri “Kısa Mola” uygulaması. Türkiye’de bir ilk olarak hayata geçirilen proje kapsamında engelli bireylerin uzman personeller eşliğinde özel tasarlanmış alanlarda vakit geçirmesi sağlanırken, ailelerin ve bakım verenlerin de kendilerine zaman ayırabilmesine destek olunuyor. Ücretsiz Kısa Mola Merkezleri Menteşe, Milas, Fethiye, Marmaris, Bodrum, Datça, Yatağan, Ortaca ve Dalaman dahil 9 ilçede hizmet veriyor. 444 48 01’den detaylı bilgi alabilirsiniz.
- Belediyenin sosyal yaşama katılımı destekleyen projelerinden biri “Down Kafe”. Fethiye’de hayata geçirilen proje ile down sendromlu bireylerin ve engelli gençlerin istihdama katılımının artırılması, sosyal ve ekonomik yaşam içinde daha aktif rol alması hedefleniyor. İletişim için (0212) 614 20 90’ı arayabilirsiniz. Down Kafe adresi şöyle: Beşkaza Meydanı Ugur Mumcu Parkı Şehitler Abidesi Önü.
- Engelliler için belediye hizmetleri arasında en önemli adımlardan biri de engelsiz plajlar. Engelsiz plaj uygulaması özellikle yaz turizminin yoğun olduğu Muğla’da özel gereksinimli bireylerin sosyal yaşama daha aktif katılım sağlaması için oldukça önemli bir proje. Engelsiz plajlarda özel soyunma kabinleri, ergonomik şezlonglar, yürüyüş platformları ve denize ulaşımı kolaylaştıran erişilebilir düzenlemeler bulunuyor. Ayrıca ihtiyaç halinde belediye ekipleri tarafından sağlanan nakil araçlarıyla vatandaşların sahillere ulaşımı destekleniyor.
Muğla’nın engelsiz plaj listesi şöyle:
- Kumbahçe Halk Plajı
- Gümbet Halk Plajı
- Bitez Halk Plajı
- Ortakent Yahşi Halk Plajı
- Turgutreis Halk Plajı
- Gündoğan Halk Plajı
- Türkbükü Halk Plajı
- Palamutbükü Halk Plajı
- Taşlık Halk Plajı
- Hastanealtı Halk Planı
- Orcey Otel Önü Halk Plajı
- Karaincir Halk Plajı
- Akyaka Halk Plajı
- Ekincik Halk Plajı
- Sarıgerme Halk Plajı
- Kille Halk Plajı
- Sarsala Halk Plajı
- Ören Halk Plajı
- Güllük Halk Plajı
- Boğaziçi Halk Plajı
- Akmak Halk Plajı
- İnlice Halk Plajı
- Büyüksamanlık Halk Plajı
Antalya’da Engelliler için Belediye Hizmetleri
Antalya Büyükşehir Belediyesi, özel gereksinimli bireylerin sosyal yaşama aktif katılım sağlayabilmesi ve istihdam olanaklarının artırılması amacıyla dikkat çeken projelere imza atıyor.
- Muratpaşa Belediyesi ve Adalya Vakfı iş birliğiyle 2015 yılında açılan Engelsiz Kafe Sosyal Tesisleri, yaklaşık 11 yıldır hizmet vermeyi sürdürüyor. Amaç hem özel eğitim gerektiren bireyler hem de bedensel engelli vatandaşlar için sosyal yaşamın içinde daha görünür ve aktif bir alan oluşturmak. Engelsiz Kafe’de özel gereksinimli bireylere yönelik ücretsiz eğitim programları da düzenleniyor.
- Antalya Büyükşehir Belediyesi’nin önemli projelerinden biri Rehabilitasyon ve Özel Eğitim Okulu El Sanatları Uygulama ve Satış Merkezi. Merkezde eğitim alanlar, uygulama atölyelerinde çeşitli el emeği ürünler hazırlarken; satış merkezinde bu ürünleri sergileyip satışını gerçekleştirebiliyor. Projede amaç sadece mesleki beceri kazandırmak değil bireylerin sosyalleşmeleri, özgüvenlerini artırmaları ve ekonomik olarak desteklenmeleri amaçlanıyor. Detaylı bilgi için com adresini ziyaret edebilirsiniz.
Engelli Bireyler Belediye Hizmetlerine Nasıl Başvurabilir?
Engelli bireylerin belediye hizmetlerine başvurularında engelli sağlık raporu öncelikli olmakla çoğunlukla kimlik beyanı ve ikametgah da isteniyor. Direkt sosyal hizmet birimlerine kişisel başvuru olabildiği gibi artık çoğu belediyecilik hizmetinde olduğu gibi çağrı merkezi ya da online başvuru sistemleri üstünden de işlemler gerçekleştirilebiliyor.
Özetle herhangi bi engelli hizmetine başvururken olası adımları şu şekilde sıralayabiliriz:
- Engelli sağlık raporu hazırlama (Engelli raporu almak için; Sağlık Bakanlığı hastanelerinde MHRS veya ALO 182 üzerinden randevu alıp “Erişkinler İçin Sağlık Kurulu Raporu” başvurusu yapılmalsı gerekiyor. Kimlik ve tıbbi belgelerle yapılan başvuru sonucunda %40 ve üzeri oranlarda engelli raporu alma hakkı kişilerin oluyor. e-Devlet üzerinden yani internetten dijital rapor alınabiliyor.)
- İkametgah ve kimlik bilgileri için belgeleri temin etme
- Belediyenin sosyal hizmet birimine başvurma ya da online sistem veyaçağrı merkezi başvurusu yapma
- Hizmet değerlendirme sürecini bekleme
- Uygun hizmetten yararlanma
Engelliler İçin Belediye Hizmetleri Hakkında Sık Sorulan Sorular
Gelelim engelliler için belediye hizmetleri hakkında sıkça sorulan soruların cevaplarına…
Belediyeler engelli bireylere ücretsiz ulaşım desteği veriyor mu?
Türkiye’de İstanbul, İzmir, Ankara başta olmak üzere birçok belediye engelli bireylere ücretsiz ulaşım desteği sağlıyor. İletişim çoğunlukla belediyelerin çağrı merkezleri veya sosyal hizmet birimleri telefonları üzerinden sağlanıyor.
Engelli bireyler belediyelerden bakım desteği alabilir mi?
Birçok belediye engelli bireylere evde bakım desteği sunuyor. Destek kapsamında genellikle; kişisel bakım hizmetleri, saç kesimi, hijyen rutinleri, psikolojik danışmanlık ve sağlık desteği sunuluyor.
Belediye engelli ulaşım araçlarına nasıl başvurulur?
Başvurular genelde belediye çağrı merkezleri ya da sosyal yardım müdürlüklerine yapılıyor. Bazı belediyelerin engelli ulaşımı için online başvuru sistemi de olabiliyor. İstenebilecek bilgi ve belgeler arasında; engelli raporu ve kimlik bilgileri sayılabilir. Sistemler genelde randevu sistemiyle çalışıyor. Örneğin Ataşehir Belediyesi ulaşım hizmeti için en az 3 gün önceden başvuru yapılması gerekiyor.
Belediyeler tekerlekli sandalye desteği sağlıyor mu?
Bazı belediyeler sıfır tekerlekli sandalye sunarken bazıları ise tekerlekli sandalye onarım hizmeti veriyor.
