Güncelleme Tarihi: 9 Mart 2026
Sosyal medya, günümüzde büyük bir güç haline geldi. Milyonlarca insan, sesini sosyal medya aracılığıyla duyuruyor. Kadınlar da bu platformlarda etkin bir şekilde yer alarak fikirlerini paylaşıyor, toplumsal sorunlara dikkat çekiyor ve birbirlerine ilham veriyor. Sosyal medya, kadınların sesini daha geniş kitlelere ulaştırmalarına, kendi hikayelerini paylaşmalarına ve toplumsal değişime ivme kazandırmalarına olanak tanıyor. Bu yazımızda sosyal medyada meydan okuyan kadınlar ve sosyal medyada fotoğrafları binlerce kez görüntülenen kadın aktivistler var, iyi ki varlar!
Sosyal Medyada Meydan Okuyan Yabancı Kadın Aktivistler
Hepimizin bildiği gibi sosyal medya artık yalnızca eğlence ve iletişim alanı olmanın çok ötesine geçti. Bugün dünyanın farklı köşelerindeki bireyler, dijital platformları birer mücadele alanına dönüştürüyor. Öyle ki; çevre krizlerinden insan haklarına, toplumsal eşitlikten hayvan haklarına kadar pek çok konuda sesini duyuran aktivistler, sosyal medyanın önemli bir kısmını kaplıyor. Üstelik paylaşımları, kampanyaları ve cesur söylemleriyle milyonlara ulaşıyor ve bunu çoğu zaman yalnızca bir telefon ve internet bağlantısıyla başarıyorlar!
Sosyal medyada gücünü gösteren yabancı aktivistlere gelin birlikte göz atalım.
Tarana Burke
Sosyal medya etiketlerinin yaygınlaşmasından çok önce, Tarana Burke bir hashtag ile akım başlattı, #MeToo hareketini. Küçüklüğünde cinsel şiddete uğradığını ifade eden Burke, bu akım ile benzer deneyimler yaşayan kız çocukları için güvenli bir alan yaratmayı ve onları birbirleriyle bağ kurmalarını sağlamayı hedefledi ve bir kadın aktivist olarak cesur bir öncü oldu.
Ünlü oyuncu Alyssa Milano, cinsel saldırıya uğramış kişilerin hikayelerini #MeToo etiketiyle paylaşmalarını teşvik ettiğinde, bu kampanya küresel bir boyut kazandı. Milano’nun 2017’de attığı tweet ile sosyal medya devreye girdi ve dünyanın dört bir yanındaki kadınlar, daha önce sessiz kaldıkları cinsel taciz ve saldırı deneyimlerini cesurca paylaşmaya başladılar.
Ana Vasileva
Yıllar 2013’ü gösterdiği sırada Ana Vasileva, Makedonya’daki tecavüz kültürüne dair bir blog yazısı kaleme aldı fakat bu yazı, Ana’yı çevrimiçi tacizlere maruz bıraktı. Bir kadın hakları savunucusu ve feminist kolektif Fight Like a Woman üyesi olan Vasileva, geri adım atmadı. Global #MeToo ve #TimesUp hareketlerinden ilham alan Vasileva ve diğer feminist aktivistler, Makedonya’da #СегаКажувам (#ISpeakUpNow) etiketiyle cinsel tacize karşı yeni bir sosyal hareket başlattılar.
Vasileva ve altı diğer aktivist, güç kullanımının kötüye gidişi ve cinsel tacizle ilgili kişisel deneyimlerini paylaşarak kampanyayı başlattılar. İlk günün sonunda, birçok kadın bu etiketi kullanarak yaşadıklarını anlatmaya başladı. Bu hareket, bölgedeki ilk geniş katılımlı kampanya haline gelerek, uzun süre medyada gündem olmaya devam etti.
Emma Watson
Emma Watson, BM İyi Niyet Elçisi olarak, #HeForShe kampanyasıyla kadın hakları ve toplumsal cinsiyet eşitliği için insanları bir araya getirmeyi amaçladı. Bu kez odak noktası ise erkeklerdi.
Kampanyanın lansmanındaki konuşmasından bir parça şöyle: “Size sesleniyorum çünkü yardımınıza ihtiyacım var. Cinsiyet eşitsizliğini sona erdirmek istiyoruz ve bunu başarmak için herkesin katılımına ihtiyacımız var. Yapabildiğimiz kadar çok erkeği cinsiyet eşitliğinin savunucusu olmaya teşvik etmek istiyoruz. Ve bunun sadece sözde kalmamasını, somut bir değişim yaratmasını istiyoruz.”
Dina Smailova
Dina Smailova, 25 yıl boyunca tecavüzünü gizledi. 20 yaşında, bir grup sınıf arkadaşı tarafından tecavüze uğramış olmasına rağmen annesi ona, ailesini utandırdığını söylemişti. Yalnızlık ve dışlanmışlık hissi, akrabaları ve arkadaşlarıyla arasındaki bağları koparmasına neden oldu.
2016 yılında, Dina, Facebook üzerinden yaşadığı travmayı paylaşarak sessizliğini bozdu. Bu açıklamanın ardından kadınlar, kendi şiddet deneyimlerini özel mesajlarla ona anlatmaya başladı. Başkalarının hikayelerini duymak, Dina’nın bu konuşmayı sürdürmenin ne kadar kritik olduğunu fark etmesini sağladı.
Dina Smailova, “Kazakistan’da ilk kez, bu konuda açıkça konuşarak, hükümetin en üst kademelerinde ve köylerde, kasabalarda farkındalık yaratma etkinlikleri düzenlemeye başladık,” dedi. “Bu hareket, diğer cinsel istismar mağdurlarının sessizliklerini bozarak, istismarı bildirmelerine ve davalarını kazanmalarına yardımcı oldu.” Bu konuşmalar gösteriyor ki kadın aktivistler bir kadının sesi gibi başlayan akımlarla aslında binlerce kadının sesini çıkarmasına vesile oluyor…
Natalie Portman
Kadın aktivistler sadece ekonomik ve sosyal olarak zorluk yaşayan çevrelerden doğmuyor, dışarıdan bakınca oldukça ışıltılı bir hayat olarak görülen “Hollywood” çevresi de aktivizme ihtiyaç duyulan bir yer oldu…
“Time’s Up” hareketi, 2018 yılında Hollywood’un ünlü kadınları tarafından başlatıldı. Hareketin öncülerinden bazıları, aktrisler Reese Witherspoon, Shonda Rhimes, Natalie Portman, Eva Longoria, Kerry Washington ve Michelle Williams’dı.
Natalie Portman, “Time’s Up” kampanyasına katılımını daha da güçlendirmek için ilk kez Instagram hesabı açtı. Bu adımı, kampanyaya olan desteğini göstermek ve daha geniş bir kitleye ulaşmak için attı. Portman, aynı zamanda Hollywood’daki cinsiyet eşitsizliğini ve kadınların çalışma ortamlarında yaşadıkları güçsüzlükleri yüksek sesle dile getirenlerden biri oldu.
Mahsa Amini
Kadın aktivistler arasında “sözde ahlak” adı altında ezilen ve çiçek açmaya çalışan kadınlar da var. İran’da, ahlak polisi tarafından başörtüsü kurallarına uymadığı gerekçesiyle gözaltına alındıktan sonra hayatını kaybeden 22 yaşındaki Mahsa Amini’nin ardından, İranlı kadınlar saçlarını keserek protesto başlattı. Bu protesto kısa sürede dünyaya yayıldı ve Türkiye’de de kadınlar saç kesme eylemine katıldı.
Alaa Salah
Aralık 2018’de başlayan sokak protestoları, kısa sürede Sudan’ı sarstı. Mart 2019’da başkanlık sarayı önünde gerçekleşen bir gösteride, 22 yaşındaki mimarlık öğrencisi Alaa Salah, bir arabanın üzerine çıkarak Ömer El Beşir rejimine karşı sloganlar atarken fotoğraflandı. Bu görüntü, Salah’ı devrimin sembollerinden biri haline getirdi ve Sudan’da yaşanan olayların dünya çapında daha fazla dikkat çekmesine sebep oldu.
Greta Thunberg
Greta Thunberg, hemen hemen tüm sosyal medya kullanıcılarının görmüş olduğu, iklim krizi konusunda dünyada en çok ses getiren genç aktivistlerden biri. İlk olarak 2018 yılında İsveç Parlamentosu önünde başlattığı okul greviyle küresel bir iklim hareketinin doğmasına öncülük eden Grera; bu eylemdeki rolü ile kısa sürede dünyanın birçok ülkesinde gençlerin katıldığı “Fridays for Future” hareketine dönüştürmüştür.
Thunberg, sosyal medya platformlarını etkili bir şekilde kullanarak iklim değişikliği konusunda farkındalık yaratmış, dünya liderlerini daha güçlü çevre politikaları uygulamaya çağırıyor.
Sosyal Medyada Meydan Okuyan Türk Kadın Aktivistler
Yalnızca yabancı ülkelerde değil; Türkiye’de de birçok aktivist, dijital platformları yalnızca paylaşım yapmak amacıyla kullanmıyor. Toplumsal sorunlara dikkat çekmek, farkındalık yaratmak ve değişim çağrısı yapmak için kullanıyor. Çevre mücadelelerinden hayvan haklarına, kadın haklarından sosyal adalete kadar pek çok konuda ses yükselten bu isimler, paylaşımlarıyla geniş kitlelere ulaşarak önemli tartışmaların başlamasına öncülük ediyor.
Sırada sosyal medyayı bir farkındalık ve mücadele alanına dönüştüren Türk aktivistler yer alıyor. Öyleyse yazımıza hızlıca geçelim!
Kırmızılı Kadın Ceyda Sungur
Türk kadın aktivistler denince pek çok kişinin aklına kırmızı bir kadının fotoğrafı geliyor… Mayıs 2013’te İstanbul’daki Gezi Parkı protestolarına katılan Ceyda Sungur, kendisini çevik kuvvetin arasında buldu. Bir polis, ona göz yaşartıcı gaz sıktığında, Reuters fotoğrafçısı Osman Orsal bu anı kaydetti. Bu fotoğraf, o yaz Türkiye’deki büyük direniş hareketinin simgesi haline geldi.
Necla Işık
Nejla Işık, Muğla’nın Milas ilçesine bağlı İkizköy Mahallesi’nde yaşayan bir çevre aktivisti ve mahalle muhtarıdır. Peki listemize neden ve nasıl girdi? Akbelen Ormanı’nda planlanan kömür madeni genişlemesine karşı yürütülen çevre mücadelesinin en görünür isimlerinden biri haline geldi. Yerel halkla birlikte doğayı korumak için verdiği kararlı mücadele, onu Türkiye’de çevre direnişinin sembol figürlerinden biri yaptı. Üstelik 2024 yılında BBC tarafından hazırlanan “İlham Veren 100 Kadın” listesine seçilmesiyle, yürüttüğü mücadele uluslararası düzeyde de dikkat çekti.
Canan Güllü
Canan Güllü, Türkiye’de kadın hakları mücadelesinin önde gelen isimlerinden biri. Kendisi uzun yıllardır kadınların; toplumsal, ekonomik ve hukuki haklarını savunan çalışmalarda yer alıyor ve kadınlara yönelik şiddetle mücadele konusunda aktif bir rol üstleniyor. Ayrıca Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu Başkanı olarak yürüttüğü çalışmalarla, kadınların karşılaştığı sorunların görünür hale gelmesi ve çözüm yollarının geliştirilmesi için önemli girişimlerde bulunuyor. Listemizde yer almasının sebeplerinden biri de; yalnızca sivil toplum alanında değil, sosyal medya platformlarında yaptığı paylaşımlar ve açıklamalarla da kadın hakları konusunda farkındalık yaratmaya devam etmesi.
Gülsüm Kav
Gülsüm Kav, Türkiye’de kadın hakları mücadelesinin öne çıkan isimlerinden biri olan hekim ve aktivist olarak biliniyor. Kadına yönelik şiddet ve kadın cinayetlerine karşı yürütülen çalışmaların önemli figürlerinden biri olarak da tanınıyor diyebiliriz. Gülsüm Kav, özellikle Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu’nun kurucularından biri! Türkiye’de kadın cinayetlerinin görünür hale gelmesi ve bu konuda toplumsal farkındalığın artması için aktif çalışmalar yürütmeye devam ediyor.
