Bir çanta dolusu para, yanlış zamanda yanlış yerde bulunan bir adam, aşırı sakin bir katil ve kimsenin kontrol edemediği bir kaos… Hoş geldiniz, burası Coen Kardeşler sineması! Burada hiçbir plan plana sadık kalmaz, hiçbir karakter tamamen masum değildir ve en sıradan insanlar bile kendini tuhaf, çoğu zaman trajikomik bir hikayenin ortasında bulur. Coen Kardeşler filmleri; kara mizah, absürt tesadüfler, kaderin ince oyunları ve insan doğasının gariplikleri üzerine kurulu bir evren kuruyor. Bir yanda The Dude gibi kaygısız karakterler, diğer yanda Anton Chigurh gibi tekinsiz figürler… Ama hepsinin ortak noktası aynı: hayatın kontrol edilemezliği. En iyi Coen Kardeşler filmleri, izleyiciyi hem güldürür hem de hafif bir huzursuzluk hissiyle baş başa bırakır.
Coen Kardeşler Kimdir?
1954 doğumlu Joel Coen ve 1957 doğumlu Ethan Coen, Minnesota’da büyüyen iki kardeş. Yani evet, Fargo’dan tanıdığımız o sonsuz kar, sessiz kasabalar ve “burada bir şeyler kesin ters gidiyor ama kimse tam anlamıyor” hissi tam olarak buradan geliyor. Tesadüf mü? Pek sayılmaz.
Çocukken Super 8 kamerayla kısa filmler çekerek başlayan bu hikaye, zamanla Coen Brothers diye anılan kült bir sinema markasına dönüşüyor; hani şu izleyince “bu iş kesin onların” dediğimiz türden. Joel New York Üniversitesi’nde sinema okuyor, Ethan felsefe eğitimi alıyor; biri teknik kuruyor, diğeri “hayat neden bu kadar garip?” diye soruyor… Sonuç: kontrolsüz kaos ama estetik.
1984’te Blood Simple ile güçlü bir çıkış yapan Coen Kardeşler, o günden beri kimseye güvenmemeyi öğretiyor, özellikle de plan yapan karakterlere! 4 Oscar, Cannes’da Altın Palmiye ve sayısız ödülle taçlanan Coen Kardeşler sineması sıradan insanları alıp, “bir karar verdin ve hayatın kaydı, geçmiş olsun” evrenine bırakıyor.
Coen Kardeşler Filmleri
Coen Brothers evrenine giriyorsanız küçük bir uyarı: burada hiçbir şey planlandığı gibi gitmez! Kara mizah, tuhaf tuhaf akıl almaz tesadüfler ve “bu neydi şimdi?” hissi eşliğinde en iyi Coen Kardeşler filmleri arasından öne çıkan yapımları sizin için listeledik.
No Country for Old Men (2007) | IMDb: 8.2
| Tür | Suç, Psikolojik, Dram |
| Oyuncular | Tommy Lee Jones, Javier Bardem, Josh Brolin |
Coen Kardeşler filmleri arasında eleştirmenler tarafından en çok takdir edilenlerden biri olan No Country for Old Men, gerçekten çarpıcı bir yapım. Zaten baştan yanlış kurulmuş bir uyuşturucu anlaşmasının, kimsenin kontrol edemediği bir kovalamacaya dönüştüğü film, kaderin rastgeleliği ve kötülüğün doğası üzerinden bir anlatı kuruyor.
En İyi Film dahil 4 Oscar kazanan No Country for Old Men, gerilim ve varoluş temalarını sevenler için birebir. Eğer zirve bir Coen Kardeşler filmi izlemek istiyorsanız bu film doğru tercih. Ayrıca ikonik bir “yazı-tura” sahnesiyle sinema tarihine geçtiğini unutmayın.
Fargo (1996) | IMDb: 8.1
| Tür | Polisiye, Kara Komedi, Trajedi |
| Oyuncular | William H. Macy, Frances McDormand, Steve Buscemi |
Coen Kardeşler sineması denince akla gelen temel şeylerden biri kara mizah. İkilinin dilini en iyi yansıtan filmlerden biri de Fargo. Bu film para için karısını kaçırtan bir adamın planının kontrolden çıkmasını konu alıyor. Kusursuz görünen plan, daha başlamadan kendi kendini sabote etmeye başlayarak cinayetlerle dolu karmaşık bir hikayeye dönüyor.
Karla kaplı, aşırı sakin görünen ama içten içe felaket kaynayan Minnesota’da geçen hikaye, gerçek bir kara mizah klasiği. En İyi Kadın Oyuncu ve En İyi Senaryo dahil iki Oscar kazanan Fargo’da kış manzarası burada ironik bir sakinlik yaratırken, soğuk hava ile insanın içindeki şiddet arasındaki tezat dikkat çekiyor. Sıradan insanların trajikomik hatalarını izlemeyi sevenler için ideal.
The Big Lebowski (1998) | IMDb: 8.1
| Tür | Kara Komedi, Suç |
| Oyuncular | Jeff Bridges, John Goodman, Julianne Moore |
Kült bir Coen Kardeşler film önerileri mi arıyorsunuz? O halde izlemeniz gereken, birçokları için en iyi Coen Kardeşler filmleri arasında gösterilen The Big Lebowski. Film, yanlış kişiyle aynı ismi taşımanın talihsizliği yüzünden bir entrikanın ortasına düşen “The Dude” lakaplı Jeffrey Lebowski’nin hikayesini anlatıyor.
Klasik bir suç hikayesini absürt ve dağınık bir yapıya dönüştüren film, ilk çıktığında büyük ses getirmese de zamanla kültleşip dev bir hayran kitlesi kazandı. Coen Kardeşler sineması içindeki en özgün karakterlerden biri olan “The Dude”, günümüzde dahi adeta bir yaşam felsefesi halinde. Rahat takılan, hayata çok da takılmayan karakterleri sevenler için mükemmel.
O Brother, Where Art Thou? (2000) | IMDb: 7.7
| Tür | Kara Komedi, Macera |
| Oyuncular | George Clooney, John Turturro, Tim Blake Nelson |
O Brother, Where Art Thou? hem eğlenceli hem de müzikal tonu güçlü bir film. 1930’lar Amerika’sında geçen bir kaçış hikayesini anlatan yapım, Homeros’un Odysseia destanından ilham alıyor, ve kaçmaya çalışırken daha da absürt durumlara düşen üç mahkumun yolculuğunu ekranlara taşıyor. Coen Kardeşler en iyi filmi tartışmalarında sıkça anılan yapım, müzik, mitoloji ve road movie sevenler için birebir. George Clooney’nin karizmatik ama saf karakteri de ayrı bir olay.
Editör Notu: Filmin soundtrack’i Grammy ödüllü ve film kadar efsaneleşmiş bir parça!
Miller’s Crossing (1990) | IMDb: 7.7
| Tür | Psikolojik Dram, Trajedi, Suç |
| Oyuncular | Gabriel Byrne, Albert Finney, John Turturro |
Stilize gangster mi? Evet! Coen Kardeşler sineması içinde Miller’s Crossing bu iki kelimeyle güzel bir özet. 1930’ların suç dünyasında geçen film, karmaşık bir kimin kimi sattığının bir noktadan sonra tamamen karıştığı bir ihanet oyunu. Gizli ilişkiler, partiler ve karanlık sokaklar arasında bolca tehlike derken politik güç oyunları ve sadakat temalarıyla ön planda olan Miller’s Crossing’de diyaloglar ve atmosfer de oldukça etkileyici. Şapka sahnesi ise sinema tarihinin en estetik anlarından biri. Ayrıca klasik gangster filmlerini sevenler için adeta bir hazine.
Barton Fink (1991) | IMDb: 7.6
| Tür | Psikolojik Dram, Kara Komedi |
| Oyuncular | John Turturro, John Goodman, Judy David |
1940’larda Hollywood’a gelen bir tiyatro yazarının, yazmaya çalıştıkça daha da çıkmaz bir zihinsel labirente sürüklenme halini anlatan Barton Fink, en ikonik Coen Kardeşler filmi desek yer. Sıkışmışlık, sanatın yozlaşması ve kimlik temaları film boyunca giderek kabus gibi bir atmosfere dönüşüyor ve Hollywood’un tüm acı gerçekleri tokat gibi yüzümüze çarpıyor.
Cannes’da Altın Palmiye dahil 3 büyük ödül kazanan yapım, Coen Kardeşler sineması içinde en deneysel işlerden biri. Üstelik ikilinin Akademi’yle ilk tanışması. Psikolojik derinliği ve metaforları sevenler için ideal izlemesi pek keyifli olacak.
True Grit (2010) | IMDb: 7.6
| Tür | Psikolojik Dram, Western |
| Oyuncular | Jeff Bridges, Matt Damon, Hailee Steinfeld |
En iyi Coen Kardeşler filmleri arasında modern western olarak öne çıkan True Grit, babasının katilini bulmak isteyen genç Mattie Ross’un hikayesini ele alıyor. Aslında bir intikamdan çok büyümek zorunda kalmanın hikayesi. Filmde 14 yaşındaki Mattie ve sert mizacıyla bilinen Rooster Cogburn’un birlikte bir yolculuğa çıkıyor, ortaya ise farklı tatta bir Coen Kardeşler sineması örneği çıkıyor.
True Grit’in 10 Oscar adaylığı olduğunu ve filmdeki performansıyla Hailee Steinfeld’ın henüz 14 yaşındayken Oscar adaylığı aldığını unutmayın! Coen Brothers sinemasının klasik türleri yeniden yorumlama gücünü gösteren bu film, western sevenler ve güçlü kadın karakter arayanlar için birebir.
Blood Simple (1984) | IMDb: 7.5
| Tür | Kara Komedi, Suç, Dram |
| Oyuncular | John Getz, Frances McDormand, Dan Hedaya |
Blood Simple, Coenler için bir başlangıç noktası ve bugün bildiğimiz o karanlık, ironik dünyanın ilk adımı. Arkadaş çevresinden toplanan küçük bütçelerle çekilen film, basit bir aldatma hikayesinin nasıl yanlış anlaşılmalarla domino etkisiyle büyüyen bir paranoyaya dönüştüğünü anlatıyor.
Peki bir plan gerçekten ne kadar kontrol altında kalabilir? Coen Kardeşler filmleri izlerken aşina olduğumuz o “her şeyin ters gitmesi” hissi, burada ilk kez kendini gösteriyor. Noir atmosferiyle öne çıkan yapım, zamanla Coen Kardeşler en iyi filmi tartışmalarında “ilk ama güçlü” olarak anılır hale geldi. Minimal ama etkili anlatımıyla, gerilim sevenler için sade ama çarpıcı bir deneyim.
The Man Who Wasn’t There (2001) | IMDb: 7.5
| Tür | Psikolojik Dram, Suç |
| Oyuncular | Billy Bob Thornton, Frances McDormand, Michael Badalucco |
Coen Kardeşler filmleri arasında en stilize ve içe dönük yapımlardan biri olan The Man Who Wasn’t There, 1940’ların Amerika’sında varlığıyla yokluğu arasında sıkışmış, berber Ed Crane’in hikayesini anlatıyor. Küçük bir fırsat gibi görünen şantaj planı, hiç şaşırmıyoruz ki kısa sürede cinayet ve varoluşsal bir boşluk hikayesine dönüşüyor.
Cannes’da Coenler’e En İyi Yönetmen ödülünü kazandıran film, Coen Kardeşler sineması içinde noir estetiğin en saf örneklerinden. Siyah-beyaz tercih, karakterin iç dünyasındaki boşluğu görsel olarak da hissettirmeyi başarıyor. Yavaş tempolu, felsefi alt metinleri olan filmleri sevenler için birebir.
Editör Notu: Filmde henüz 17 yaşında olan Scarlett Johansson, yaşına rağmen dikkat çeken bir performans sergiliyor. Kariyerinin henüz başında olan oyuncu bu filmle birlikte Hollywood’da yükseliş sinyalleri vermişti.
Inside Llewyn Davis (2013) | IMDb: 7.4
| Tür | Kara Komedi, Trajedi, Psikolojik Dram |
| Oyuncular | Oscar Isaac, Carey Mulligan, John Goodman |
Coen Kardeşler film önerileri arasında en melankolik ve döngüsel anlatılardan biri olan Inside Llewyn Davis, 1960’ların New York folk sahnesinde tutunmaya çalışan bir müzisyenin birkaç gününü takip ediyor. Başarmaya çok yaklaşmanın ama asla oraya varamamanın döngüsü üzerine kurulu film, her ne kadar yalın olsa da derin bir anlatıma sahip.
Oscar Isaac, Carey Mulligan, Adam Driver, Justin Timberlake gibi oyuncuların yer aldığı ve Cannes’da Grand Prix kazanan Inside Llewyn Davis, Coen Kardeşler sineması denince en duygusal ve minimal işlerinden. Müzik, yalnızlık ve “zamanlama” temasını seviyorsanız bu filmle farklı bir içsel yolculuğa çıkacaksınız diyebiliriz.
Editör Notu: Filmdeki kedi ise sadece bir detay değil; karakterin kaybolmuş yönünü simgeleyen güçlü bir metafor olarak yorumlanıyor.
Raising Arizona (1987) | IMDb: 7.3
| Tür | Komedi, Suç |
| Oyuncular | Nicolas Cage, Holly Hunter, Trey Wilson |
Tek bir karar nasıl zincirleme felaketlere dönüşüyor görmek istiyorsanız, izleyebileceğiniz bir diğer Coen Kardeşler filmi Raising Arizona, yönetmenlerin en enerjik, en çılgın ve en absürt yapımlardan biri olabilir. Film, çocuk sahibi olamayan bir çiftin kaçırdıkları bebekle birlikte sürüklendikleri, iyi bir fikir gibi başlayıp hızla felakete dönüşen bir macera.
Tam bir slapstick komedi ve kara mizah harmanı. Hızlı tempolu bir kurgu, abartılı hikayeler ve çılgın sahnelerle dolu Raising Arizona, bu türü sevenler için birebir. Nicolas Cage’in abartılı performansı ise filmin en unutulmaz detaylarından biri.
The Hudsucker Proxy (1994) | IMDb: 7.2
| Tür | Komedi, Dram, Fantastik |
| Oyuncular | Tim Robbins, Paul Newman, Jennifer Jason Leigh |
The Hudsucker Proxy, Coen Kardeşler film önerileri arasında en stilize ve masalsı işlerden biri. Büyük bir şirketin başına “kontrol edilebilir” diye getirilen ve herkesin aptal sandığı birinin yanlışlıkla zirveye yükselişini anlatan bu film, kapitalizm, güç ve aptallık üzerine ironik bir anlatı.
Her ne kadar yayınlandığı dönemde gişe başarısı yakalayamamış olsa da yıllar içinde yeniden keşfedilen film, görsel dünyasıyla ilgi çekici ve yönetmenlerin en farklı tondaki filmlerinden biri. Retro estetik, hızlı diyaloglar ve absürt fikirler (evet, hulahop!) sevenler için oldukça keyifli.
The Ballad of Buster Scruggs (2018) | IMDb: 7.2
| Tür | Kara Komedi, Dram, Gizem, Müzikal |
| Oyuncular | Tim Blake Nelson, Willie Watson, Clancy Brown |
Alışıldık Coen Kardeşler filmleri dışında bir öneri arıyorsanız, size önerimiz The Ballad of Buster Scruggs izlemeniz. Altı ayrı hikayeden oluşan bir western antolojisi sunan yapım, ölümün her hikayede farklı ama eşit derecede kaçınılmaz olduğu bir evren. Ölüm ve insan doğası temaları her bölümde farklı bir tonla ele alınıyor; bölümler Buster Scruggs adlı adamın etrafında şekilleniyor.
Prömiyerinin Venedik Film Festivali’nde yapan ve Emmy adaylıkları kazanan The Ballad of Buster Scruggs, Coen Brothers sinema ve dijital platform buluşması olarak ayrı bir noktada. Western severler kadar kısa hikaye anlatımını sevenler için de ideal.
A Serious Man (2009) | IMDb: 7.0
| Tür | Kara Komedi, Trajedi |
| Oyuncular | Michael Stuhlbarg, Richard Kind, Sari Lennick |
Coenler’in en kişisel ve felsefi işlerinden olan A Serious Man, sıradan bir akademisyenin hayatının bir anda altüst olmasını konu alıyor. Talihsizlikler zinciri, inanç, kader ve anlam arayışı üzerine derin bir sorgulamaya dönüşen film, Larry Gopnik’in aile hayatı ve hayat mücadelesi etrafında şekilleniyor.
İki Oscar adaylığı alan A Serious Man, Coen Kardeşler en iyi filmi tartışmalarında çok büyük bir hayran kitlesine sahip değil fakat daha “niş” ve güçlü bir yerde. Açılıştaki gizemli sahne ve finaldeki belirsizlik hala en çok konuşulan detaylardan. Eğer her şeyi doğru yapmana rağmen hiçbir şeyin düzelmemesi hali tanıdık geliyorsa, hadi gelin bir de buradan bakın.
Burn After Reading (2008) | IMDb: 7.0
| Tür | Kara Komedi, Suç, Dram |
| Oyuncular | Brad Pitt, Frances McDormand, George Clooney |
Koşun gelin! O çok sevdiğimiz oyuncuların görmeye hiç alışık olmadığımız hallerini ekrana taşıyan bir yapımdan bahsedeceğiz: Coen Kardeşler filmleri içinde en alaycı ve kaotik komedilerden biri olan Burn After Reading! Yanlış kişilerin eline geçen gizli belgeler üzerinden gelişen, hiç kimsenin ne yaptığını tam olarak bilmediği bir casusluk saçmalığı izlediğimiz filmde her karakter kendi küçük dünyasında kayboluyor.
Aptallık ve ego üzerine sert ama komik bir eleştiri sunan Burn After Reading’de, Coenler de dahil olmak üzere herkes kendisiyle dalga geçiyor. Bu film Coenler’in kara mizah damarını en net gösteren işlerden biri olarak mutlaka izlenmeli. Hızlı, absürt ve üstelik bol sürprizli!
