Zamanın Ruhu: Emine Erdem | Kadınlar Neden Hep Güçlü Olmak Zorunda?

Uluslararası standartlarda sivil toplum mücadelesi yürüten, hukukçu kimliğiyle iş dünyasında hak savunuculuğunu harmanlayan ve kırk yılı aşkın süredir kadın hareketinin öncülerinden olan Emine Erdem, başarılarının ardındaki yaşam felsefesini anlattı… Longines’in katkılarıyla hayata geçirdiğimiz Zamanın Ruhu serisinin bu bölümünde; sivil toplumun mutfağından kadın dayanışmasına, bireysel hırslardan arınarak “birlikte başarmaya” ve çağın karmaşasında “umudu” korumaya uzanan derin ve samimi bir sohbet gerçekleştirdik.

Bu keyifli röportajı ister izleyebilir, isterseniz okuyabilirsiniz, buyrunuz…

Başarıya Bakış: Bireysel Hedeflerden Dayanışma Kültürüne

Bihter Ayyıldız: Yıllardır hem bir hukukçu olarak hem de pek çok sivil toplum kuruluşunda çokça başarıya ve etkisi ölçülebilir işlere imza attın. Zaman içerisinde başarıya bakışın nasıl şekillendi?

Emine Erdem: Gençken başarıyı daha çok çalışmak, daha çok başarabilmek ve sorumlulukları eksiksiz yerine getirmek olarak çerçevelerdim. Ama artık belli bir olgunluğa geldiğinizde anlıyorsunuz ki; olay sadece kendi ulaştığınız hedefler değil. Başkalarının hayatına ne kadar dokunuyorsunuz, ne kadar birlikte ilerleyebiliyorsunuz?

Başarmanın en önemli noktası dayanışma. Hukuk bana adaleti öğretti, iş dünyası ise sorumluluk bilincini ve karar alma mekanizmalarını gösterdi. Ancak 1988’den bu yana kadın hareketindeyim; bu yolculuk bana birlikte hareket etmenin insanı nasıl dönüştürdüğünü öğretti. Her yetişilmesi gereken şeye koşturmak yerine, bulunduğunuz çevrede etki yaratabiliyor musunuz, kapıları aralayabiliyor musunuz; asıl başarı budur.

Kadın Aktivizmi ve “Gizli Özne” Olabilmek

Longines sponsorluğunda Zamanın Ruhu röportaj serisinin konuğu Emine Erdem

Bihter Ayyıldız: Kadın aktivizmi denince bazen “neden sokakta değilsin” gibi eleştiriler olabiliyor. Oysa her büyük örgütlü gücün bir de masa başında, stratejik ve bürokratik tarafta meşaleyi taşıyan yüzleri olması gerekiyor. Bu dengeyi nasıl kuruyorsunuz?

Emine Erdem: Biz üniversite ve lise yıllarında o merhalelerin hepsinden geçtik. Ancak olgunlaştıkça o masada, karar mekanizmalarında adım önde olabiliyorsunuz. Bütün bu yaşananları sırtınızda taşıyarak geliyorsunuz. Sırtınızda taşıdığınız şey; sorumluluk duygusu, dönüşüm yaratma arzusu ve dayanışma inancı.

Bugün dünya da değişti. Artık iletişim kanalları sayesinde her şeyin farkındayız. Önemli olan hayatı dert edinmek, sorumluluk almak ve farkındalık yaratmaktır. Aktivizmi marjinal değil, toplumsal bir gereklilik olarak ele almalıyız.

Güçlü Kadın Miti ve Ekonomik Bağımsızlığın Gücü

Emine Erdem KAGİDER buluşması

Bihter Ayyıldız: “Güçlü kadın” tanımı üzerine sıklıkla konuşuyoruz. Toplumun kadına biçtiği “her şeyi kusursuz yapma” baskısı sence bu kavramı nasıl şekillendiriyor?

Emine Erdem: “Güçlü kadın” tanımına biraz itirazım var. Hepimiz güçlüyüz; mesele bu gücü fark ettirmek. Hiç yorulmadan çalışan, mükemmel eş, mükemmel anne ve kusursuz yönetici olma zorunluluğu kime göre, neye göre iyi?

Benim için hayata sarılan kadın, seçimlerini yapabilen kadındır. Ekonomik bağımsızlık kadını elbette güçlendiriyor; ancak bu sadece bireysel bir güç değil. Kadının eşit şekilde toplumda var olması, ailenin, gençlerin ve ülkenin kalkınmasına sunulmuş en büyük kaldıraçtır. Ve unutmayalım ki güçlü olmak her şeyi tek başına sırtlamak demek değildir; gerektiğinde yardım isteyebilmek, kırılganlıklarını şeffaflıkla paylaşabilmektir.

Mükemmeliyetçilikten Gerçekçi Bir Hayata

Bihter Ayyıldız: Yoğun iş temposu ve sivil toplum sorumlulukları arasında “mükemmel kadın” imajının dışında, çok daha gerçekçi ve samimi bir duruşun var. Bu dengeyi nasıl kuruyorsun?

Emine Erdem: Öyle bir mükemmeliyetçi dünyam yok, olamaz da. Mükemmel anne miyim, mükemmel eş miyim? Hayır, sadece yapabildiğimin en iyisini yapmak için mücadele ettim. Eksikliklerim oldu mu, oldu; onlardan ders aldım.

Geriye dönüp baktığımda doğru bildiğim yolda çok çalıştım çünkü bu ülkeye, aileme ve kendime bir borcum olduğunu düşündüm. Ancak şimdi bu yaşımda şunu düşünüyorum: Sevdiklerime zaman ayırdım ama kendime ayırmam gereken zamanı biraz erteledim. Hayat yarını beklemiyor; küçük mutlulukları bugüne iliştirmek gerekiyor.

Zamanın Ruhu: Umut

Bihter Ayyıldız: Programın klasik kapanış sorusuyla bitirelim: Bugünün zaman ruhunu tek bir kelimeyle ifade etmek istesen, bu ne olurdu?

Emine Erdem: Zamanın ruhunu bu sıralar umut diyerek bitirmek isterim. Umudu seviyorum. Umut derken bile mutlu oluyorum ve heyecanlanıyorum. O bizi ileriye taşıyor; çünkü hepimizin iyileşmek için en çok umuda ihtiyacı var. İnandığınız değerlerden asla vazgeçmeyin; doğru bildiğiniz yolda ilerleyin ve çevrenizdeki hayatı güzelleştirmeye devam edin.

Longines