Avrupa Birliği’nin sanayi üretimini desteklemek amacıyla gündeme getirdiği “Made in Europe” yaklaşımı, Türkiye’de ihracatçıların ve üreticilerin yakından izlediği konular arasında. Tartışmanın merkezinde ise oldukça somut bir soru var: Türkiye’de üretilen araçlar, parçalar ve sanayi ürünleri, Avrupa üretimine tanınacak avantajlardan hangi koşullarda yararlanabilecekler?
Avrupa’da Üretildi.
Avrupa Birliği Neyi Hedefliyor?
Avrupa Birliği, stratejik sektörlerde üretim kapasitesini artırmak ve Avrupa sanayisinin küresel rekabetteki konumunu güçlendirmek istiyor. Tedarik güvenliği, istihdam ve düşük karbonlu üretim, bu yaklaşımın temel başlıklarını oluşturuyor. Avrupa Komisyonunun 4 Mart 2026’da sunduğu Sanayi Hızlandırma Yasası teklifi, belirli kamu alımlarında ve destek programlarında Avrupa üretimine öncelik verilmesini öngörüyor. Çelik, çimento, alüminyum, otomotiv ve bazı temiz enerji teknolojileri teklifin odaklandığı alanlar arasında bulunuyor. Ancak bütün sektörler için aynı koşullar söz konusu değil. Ürünün niteliği, destek programının kapsamı ve ilgili ticaret anlaşmaları, uygulamanın nasıl şekilleneceğini belirleyecek.
Türkiye Neden Bu Sürecin İçinde?
Türkiye, Avrupa Birliği üyesi olmamasına rağmen Gümrük Birliği ve güçlü sanayi bağlantıları sayesinde Avrupa üretim ağında önemli bir yere sahip. Özellikle otomotiv sanayisindeki bu ilişki, tamamlanmış araçların ihracatından çok daha geniş bir yapıya dayanıyor. Türkiye’deki fabrikalar Avrupa’ya araç gönderirken, yan sanayi şirketleri de üretimde kullanılan parçaları ve bileşenleri sağlıyor.
Dolayısıyla Türkiye’deki üretimi etkileyen bir karar, Avrupa’daki üreticilerin tedarik süreçlerine de yansıyabilir. Türkiye’nin beklentisi, yeni düzenlemenin bu karşılıklı bağı dikkate alması. Türk üreticilerin bazı teşviklerden dışlanması, mevcut ticaret ilişkilerinde ek maliyet veya rekabet dezavantajı doğurabilir. Bu nedenle tartışma, ihracatın yanında yatırım kararları açısından da önem taşıyor.
Türkiye, Made in EU Kapsamına Alındı Mı?
18 Ekim 2026 itibarıyla düzenlemenin nihai kapsamına ilişkin yasama süreci devam ediyor. Türkiye’nin statüsünü değerlendirirken teklif metniyle kesinleşmiş uygulamayı birbirinden ayırmak gerekiyor. Şirketler açısından belirleyici olacak unsur, kendi ürünlerine uygulanacak nihai şartlar. Ayrıca ilk taslak metinde Türkiye’den çok UK pazarına öncelik verildiği görülüyor.
Türk Otomotiv Sektörü Nasıl Etkilenebilir?
Örneğin Avrupa’da bir kamu kurumunun elektrikli araç satın aldığını düşünelim. Alım programında belirli üretim veya menşe koşulları aranırsa, Türkiye’de üretilen bir aracın bu koşulları karşılayıp karşılamaması satın alma kararını etkileyebilir.
Benzer şekilde, araçlarda kullanılan Türk parçalarının uygun içerik olarak değerlendirilmesi de tedarikçi seçiminde rol oynayabilir. Böyle bir durumda düzenleme, yalnızca araç üreticilerini değil, onlara parça sağlayan işletmeleri de ilgilendirir.
Türkiye’nin kapsama uygun koşullarla dahil edilmesi mevcut üretim bağlarını destekleyebilir. Kapsamın dar tutulması ise bazı işletmeleri yatırım ve tedarik tercihlerini yeniden değerlendirmeye yöneltebilir. Bunlar olası etkiler; sonuçları nihai düzenleme ve uygulama gösterecek.
Üreticiler Hangi Ayrıntıları Takip Etmeli?
İhracatçılar için ilk adım, kendi ürünlerinin hangi düzenleme ve destek programına girdiğini belirlemek olmalı. Ardından menşe belgeleri, üretim koşulları ve varsa düşük karbon şartları incelenmeli.
Özellikle yeni yatırım planlayan şirketler için hangi üretimin desteklerden yararlanacağı önemli. Bu nedenle sözleşmeler, kapasite artışları ve tedarik anlaşmaları değerlendirilirken düzenlemenin kesinleşen hükümlerinin esas alınması, sağlam kararlar sağlayabilir.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, 13 Ekim 2026’daki Türkiye ile AB arasındaki ticaret görüşmesinde, Türkiye’nin başlangıçtan itibaren ortak veya eşdeğer ortak olarak değerlendirilmesi talebini dile getirdi. Bu açıklama, konunun diplomatik gündemdeki yerini koruduğunu gösteriyor.
Avrupa Birliği ile Türkiye arasındaki üretim ilişkilerinin geleceği açısından mesele, bir etiketten daha büyük. Asıl soru, yıllardır birlikte çalışan fabrikaların ve tedarikçilerin yeni sanayi politikasında nasıl konumlanacağı. Türk üreticiler için en sağlıklı yaklaşım, genel açıklamaların yanında sektörlerine uygulanacak somut koşulları takip etmek olacak.
