Almanya otomotiv endüstrisinin sorunları artık sadece elektrikli otomobiller veya Çinli üreticilerle sınırlı değil. Volkswagen, Mercedes-Benz ve BMW gibi devler maliyetlerini düşürmeye çalışırken Almanya’da şimdi de 35 saatlik çalışma haftası tartışılıyor. Otomobil üreticileri çalışanların aynı maaşla haftada 40 saat çalışmasını isterken sendikalar pek doğal olarak bu fikre sıcak bakmıyor.
Aslında Almanya otomotiv endüstrisinin içerisinde bulunduğu durum uzun zamandır belli. Yüksek enerji ve üretim maliyetleri, ABD tarifeleri, Çinli üreticilerin yükselişi ve elektrikli otomobil dönüşümünün getirdiği devasa yatırımlar Alman üreticilerin kârlılıklarını ve rekabet güçlerini baskılıyor.
Alman Otomotiv Endüstrisi Hızla İstihdam Kaybediyor!
Almanya’da otomotiv sektörü diğer sanayi kollarından daha hızlı şekilde istihdam kaybediyor.
Volkswagen, 2030 yılına kadar dünya genelindeki çalışan sayısını yaklaşık yüzde 15 azaltmayı planlıyor. Bu da yaklaşık 100 bin kişilik bir küçülme anlamına geliyor. BMW ise 2027 yılı sonuna kadar 8 bin pozisyonu azaltmayı hedefliyor.
Üstelik durum sadece otomobil üreticileriyle sınırlı değil. Bosch ve ZF gibi Almanya otomotiv endüstrisinin en önemli tedarikçileri de binlerce kişinin etkileneceği maliyet azaltma programları yürütüyor.
Center for Automotive Research Direktörü Ferdinand Dudenhöffer’in DW’ye verdiği bilgilere göre 2018 yılında Almanya otomotiv endüstrisinde yaklaşık 830 bin kişi çalışıyordu. Bugün bu sayı 700 binin altına düşmüş durumda. Dudenhöffer, 2030 yılı civarında çalışan sayısının 500 bine kadar gerileyebileceğini düşünüyor.
Peki Almanya’da Bir Otomobil Üretmek Neden Bu Kadar Pahalı?
Almanya otomotiv endüstrisinin en büyük problemlerinden biri yüksek işçilik maliyetleri.
Oliver Wyman tarafından yayımlanan verilere göre Almanya’da otomobil başına ortalama işçilik maliyeti 2.882 euro seviyesinde. Japonya’da aynı maliyet 769 dolar, Çin’de ise sadece 597 dolar civarında. Aradaki fark ise devasa. Otomobil üreticilerinin çözüm önerilerinden biri ise Almanya otomotiv sektöründe uzun yıllardır standart haline gelen 35 saatlik çalışma haftasını 40 saate çıkarmak.
Buradaki kritik nokta ise çalışanların beş saatlik ekstra çalışma karşılığında daha fazla ücret almamasının planlanması. 35 saatlik çalışma haftası Almanya otomotiv endüstrisinde 1980’li ve 1990’lı yıllarda yapılan toplu iş sözleşmeleri sonucunda standart haline gelmişti. Ancak otomotiv üreticilerine göre o yıllardaki rekabet koşulları artık yok.
5 Saat Daha Fazla Çalışmak Maliyetleri Yüzde 13 Azaltabilir!
Dudenhöffer’e göre haftalık çalışma süresinin 35 saatten 40 saate çıkarılması personel maliyetlerini yaklaşık yüzde 13 azaltabilir. Kağıt üzerinde oldukça ciddi bir rakam. Center of Automotive Management Direktörü Stefan Bratzel de aynı maaş karşılığında daha uzun süre çalışmanın saat başına işçilik maliyetini matematiksel olarak düşüreceğini belirtiyor.
Ancak sorun şu ki fabrikada beş saat daha uzun çalışmak otomobil üreticilerinin ellerindeki araçları satmalarını sağlamıyor. Almanya’nın en güçlü sendikalarından IG Metall de tam olarak bu noktaya dikkat çekiyor. Sendikaya göre Almanya otomotiv endüstrisinin temel problemi çalışma saatlerinin kısa olması değil; talebin zayıflaması ve fabrikaların tam kapasiteyle çalışamaması. Yani fabrika yüzde 100 kapasiteyle çalışmıyorsa daha uzun çalışma süresinin ne kadar fayda sağlayacağı tartışmalı.
Alman Otomotiv Endüstrisini 40 Saatlik Çalışma Haftası Kurtarabilir mi?
Muhtemelen tek başına hayır. Almanya otomotiv endüstrisinin sorunu sadece işçilik maliyetleri değil. Alman üreticiler bir yandan Çin’de pazar payı kaybederken diğer yandan çok daha uygun maliyetlerle üretim yapabilen Çinli markalarla Avrupa’da mücadele etmek zorunda.
Üstelik elektrikli otomobillerde rekabet artık sadece menzil veya motor gücü üzerinden yürümüyor. Yazılım, yapay zekâ, batarya teknolojileri, üretim maliyetleri ve hatta otomobilin dijital kullanıcı deneyimi en az mekanik mühendislik kadar önemli hale geldi.
Bratzel’in de dikkat çektiği gibi Almanya otomotiv endüstrisinin yeniden güçlü hale gelebilmesi için uygun fiyatlı ve çekici elektrikli otomobiller üretmesi, yazılım ve yapay zekâ yatırımlarını artırması ve üretim süreçlerini daha verimli hale getirmesi gerekiyor.
Enerji fiyatları, vergiler, bürokrasi ve lojistik altyapısı da işin başka bir boyutu ve otomotiv endüstrisini en çok etkileyen iki önemli faktör.
Dolayısıyla Almanya’da otomotiv çalışanlarının haftada beş saat daha fazla çalışması üretim maliyetlerinin düşmesine yardımcı olabilir. Ancak Volkswagen, Mercedes-Benz ve BMW’nin Çinli rakipleriyle yeniden rekabet edebilmesi için bundan çok daha fazlasına ihtiyacı var. 35 saatlik çalışma haftasının devam edip etmeyeceğini ise önümüzdeki dönemde otomobil üreticileri ile IG Metall arasındaki mücadele belirleyecek.
